مدرسه موسویه
مدرسه موسویه از بناهای دوره قاجار است که در محله بالای کوی دباغان، کوچه مدرسه قرار دارد. این اثر در تاریخ ۲۲ تیر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۲۷۴۹ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
مدرسه «موسویه» یا «آقا» از موقوفات حاج موسی قاجار قوانلو، پدر همسر حاج میرزا رضا شریعتمدار بزرگ (شریعتمدار اول) است. زمان وقف این بنا به دوره حکومت شاهان قاجار، یعنی اواخر سلطنت فتحعلیشاه یا اوایل حکومت ناصرالدینشاه بازمیگردد. این مدرسه به اعتبار نام واقف، «موسویه» نامیده شده و به اعتبار سازنده آن، «مدرسه آقا» نیز خوانده میشود. بنابر نقل مشهور، مرحوم حاجآقا موسی قاجار قوانلو در سال ۱۲۷۵ هجری قمری این بنا را برای تعلیم و تدریس داماد خود، مرحوم حاج میرزا رضای بزرگ (شریعتمدار اول از اجداد خاندان معلم دامغانی)، احداث کرده است.
سبک معماری بنا به شیوه دوره زندیه نزدیک است. ساختمان با خشت خام ساخته شده و نمای بیرونی آن با آجر پوشانده شده است. فرم کلی مدرسه به صورت هشتضلعی طراحی شده و در بخش پنجرههای بسته از کاشیهای فیروزهای با نقش گل چهارپر استفاده شده است.
در جنوب مدرسه، مسجدی نیز ساخته شده است. ساختمان آن تماماً آجری، چندضلعی و دارای ده اتاق است و حدود یکونیم متر از سطح زمین ارتفاع دارد. روبهروی درِ مدرسه (از داخل)، تالاری در طبقه بالا قرار دارد که پنج در به سوی حیاط مدرسه باز میشود و در پشت آن حیاط خلوتی دیده میشود. در برخی مواقع جلسات درس در این تالار برگزار میشد.
در ضلع شمالی نیز تالار بزرگی با شاهنشین قرار دارد که پنج در آن به سمت حیاط گشوده میشود و در دو سوی آن راهروهایی به مدرسه راه دارد. در گذشته مرحوم میرزا فتحالله، از علمای وقت، در این تالار به تدریس میپرداخت.