اقتصادی

صنعت و معدن

در سال 1395 تعداد کارگاه‌های صنعتی این شهرستان برابر با 148 واحد بوده است، که نسبت به سال 1391 92/6 درصد کاهش داشته است. تعداد کل مجوزهای صنعتی صادره(پروانه تأسیس)، در سال 1395 برابر با 132 مجوز بوده، که نسبت به سال 1391، به میزان 97/8 درصد کاهش پیدا کرده است. اشتغال مندرج در این مجوزها برابر با 5305 نفر، و سرمایه مندرج در این مجوزها برابر با 11581251 میلیون ریال بوده است.

تعداد اشتغال در پروانه بهره‌برداری‌های صادره برابر با 3156 نفر و سرمایه مندرج در آن 976669 میلیون ریال بوده است. در سال 1395، تعداد واحدهای صنعتی با پیشرفت فیزیکی بالای 60 درصد، 30 واحد، با اشتغال‌زایی 1368 نفر می‌باشد. سرمایه‌گذاری موردنیاز برای تکمیل این واحدها 3655212 میلیون ریال برآورد شده است.

تعداد شهرک‌های صنعتی در این شهرستان 1 باب، و ناحیه صنعتی دیباج می‌باشد.

در سال 1395 تعداد واحدهای مستقر در شهرک صنعتی 73 واحد و شاغلان آن 1274 نفر بوده است. تعداد 43 واحد، در این شهرک‌ها فعال بوده‌اند.

شاخص‌های بخش صنعت در شهرستان دامغان

عنوان	واحد	1391	1392	1393	1394	1395	درصد تغییر سال 95 به 91
تعداد کل کارگاه‌های صنعتی صنعتی	کارگاه	159	166	164	157	148	-6.92
تعداد کل مجوز‌های صنعتی (پروانه تأسیس)	کارگاه	145	174	201	239	132	-8.97
اشتغال مندرج در مجوز‌های صنعتی (پروانه تأسیس)	نفر	3085	3409	5698	6204	5305	71.96
سرمایه مندرج در مجوز‌های صنعتی (پروانه تأسیس)	میلیون ریال	7564261	7978078	10815283	11379487	11581251	53.10
اشتغال مندرج در پروانه بهره‌برداری واحد‌های صنعتی	نفر	3320	3450	3404	3326	3156	-4.94
سرمایه مندرج در پروانه بهره‌برداری واحد‌های صنعتی	میلیون ریال	849174.2	966013.2	1161196.9	1132149.5	976669.7	15.01
تعداد واحد‌های صنعتی با پیشرفت فیزیکی بالای 60 درصد	کارگاه	24	28	26	29	30	25.00
اشتغال‌زایی واحد‌های صنعتی با پیشرفت فیزیکی بالای 60 درصد	نفر	833	872	1287	1317	1368	64.23
سرمایه مورد نیاز جهت تکمیل واحدهای صنعتی بالای 60 درصد	میلیون ریال	2725177	2791130	3293559	3323379	3655212	34.13
تعداد شهرک‌های صنعتی فعال	شهرک	1	1	1	1	1	0.00
تعداد واحدهای مستقر در شهرک‌های صنعتی	کارگاه	68	67	71	71	73	7.35
تعداد شاغلین در شهرک‌های صنعتی	نفر	1149	1206	1261	1263	1274	10.88
سرمایه مندرج در پروانه‌های بهره‌برداری واحد‌های مستقر در شهرک‌های صنعتی	میلیون ریال	286	354.2	741.27	876	362.7	26.82
تعداد نواحی صنعتی فعال	ناحیه	1	2	2	2	2	100.00
مساحت زمین‌های واگذار شده در شهرک‌ها و نواحی صنعتی	هکتار	83.69	78.72	99.42	98.6	100.91	20.58
کل مساحت زمین‌های قابل واگذاری در شهرک‌ها و نواحی صنعتی	هکتار	109.8	121.78	101.08	108.9	106.6	-2.91
تعداد واحدهای صنعتی فعال در شهرک‌های صنعتی	کارگاه	38	43	47	46	43
تعداد واحد‌های صنعتی مستقر در نواحی صنعتی	کارگاه	3	3	3	3	2	-33.33
تعداد شاغلین در نواحی صنعتی	نفر	74	74	74	74	60	-18.92

مأخذ: اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان سمنان

تعداد مجوزهای بهره‌برداری معدنی در این شهرستان در سال 1391 برابر 76 فقره بوده است، که در سال 1395 با رشد 26/55 درصدی، به 118 مجوز بهره‌برداری معدنی افزایش یافته است. همچنین تعداد پروانه‌های بهره‌برداری صادره از 13 فقره در سال 1391 به 12 در سال 1395 کاهش پیدا کرده است. تعداد شاغلان مندرج در پروانه‌های بهره‌برداری معدنی از 1686 نفر در سال 1391 به 2098 نفر در سال 1395 با رشد 44/24 درصدی رسیده است. میزان سرمایه‌گذاری براساس پروانه‌های بهره‌برداری معادل 5758003 میلیون ریال می‌باشد.

تعداد پروانه‌های اکتشاف از 15 فقره در سال 1391 به 11 فقره در سال 1395 کاهش یافته، و تعداد گواهینامه اکتشاف از 7 فقره در سال 1391 به 9 فقره در سال 1395 افزایش یافته است.

تعداد معادن فعال در این شهرستان در سال 1391 برابر 76 معدن و در سال 1395 برابر با 118 معدن بوده، که دارای افزایش 26/55 درصدی است تعداد معادن راکد و نیمه فعال در این شهرستان در سال 1395 برابر با 19 معدن می‌باشد. تعداد شاغلان معادن فعال، در سال‌های 1391 و 1395، به ترتیب برابر با 1686 و 2098 نفر بوده است. میزان استخراج مواد معدنی از 3/1411 هزار تن در سال 1391 با رشد 9/146 درصد، به 5/3484 هزار تن افزایش یافته است.

میزان ذخیره قطعی مواد معدنی در سال 1394 نسبت به سال قبل رشد 33/4 درصدی داشته است. و میزان ذخیره احتمالی مواد معدنی در سال 1394 رشد 85/2 درصدی داشته است ولی میزان ذخیره ممکن مواد معدنی در سال 1394 هیچ‌گونه تغییری نداشته و برابر 300000 هزار تن است.

شهرستان دامغان دارای 5 واحد معدنی دارای اشتغال بالای 100 نفر است. این شهرستان دارای 16 معدن نیمه‌تمام در حال اجرا در سال 1394 بوده است.

شاخص‌های بخش معدن در شهرستان دامغان

عنوان	واحد	1391	1392	1393	1394	1395	درصد تغییر در سال 95 نسبت به 91
تعداد مجوز‌های بهره‌برداری معدنی	فقره	76	97	106	119	118	55.26
تعداد اشتغال مندرج در پروانه بهره‌داری معدنی	نفر	1686	1762	1943	2028	2098	24.44
میزان سرمایه مندرج در پروانه بهره‌برداری معدنی	میلیون ریال	267391	526162	534102	595255	5758003	2053.40
تعداد کل معادن شهرستان	معدن	76	97	106	119	118	55.26
تعداد معادن فعال شهرستان	معدن	65	66	91	102	99	52.31
میزان استخراج ماده معدنی	هزار تن	1411.3	1755	1810	1803	3484.5	146.90
تعداد شاغلین در معادن	نفر	1686	1762	1943	2028	2098	24.44
تعداد پروانه‌های بهره‌برداری صادره در بخش معدن	فقره	13	17	9	12	12	-7.69
تعداد پروانه‌های اکتشاف صادره در بخش معدن	فقره	15	29	15	20	11	-26.67
تعداد گواهینامه اکتشاف صادره در بخش معدن	فقره	7	10	14	7	9	28.57

مأخذ: اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان سمنان

بازرگانی و تجارت

تعداد کارگاه‌های عمده فروشی و خرده فروشی شهرستان دامغان در سال 1391 معادل 1600 باب بوده که در سال 1395، به 1800 باب افزایش پیدا کرده است و از این حیث شهرستان شاهد افزایشی معادل 5/12 درصد نسبت به سال 1391 می‌باشد.

با توجه به‌این‌که در قوانین و مقررات صنفی محدودیت خاصی برای صدور مجوز فعالیت واحدهای صنفی از جمله واحدهای خرده و عمده فروشی وجود ندارد و متقاضیان تاسیس این‌گونه واحدها در صورت دارا بودن شرایط اولیه فردی و مکانی می‌توانند مجوز فعالیت مربوطه را دریافت کنند لذا افزایش تعداد واحدهای خرده و عمده فروش بستگی به میزان تقاضای مراجعین دارد و از طرفی این تقاضا نیز به عوامل مختلفی نظیر شرایط اقتصادی، وضعیت اشتغال و وضعیت فعالیت سایر بخشهای اقتصادی نظیر صنعت، کشاورزی، معادن و … بستگی دارد.

شاخص عمده فروشی و خرده فروشی شهرستان دامغان در مقایسه با استان

شاخص	واحد شاخص	1391	1392	1393	1394	1395
تعداد کارگاه‌های عمده فروشی و خرده فروشی	باب	1600	1640	1690	1755	1800

مأخذ: اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان سمنان

سردخانه‌ها

ظرفیت سردخانه‌های شهرستان دامغان در سال 93 و 94 معادل 2500 تن بوده است.

با توجه به‌این‌که در توسعه زیرساختهای نگهداری کالاهای اساسی از طریق توسعه ظرفیت سردخانه منع قانونی وجود ندارد متقاضیان این‌گونه واحد‌ها می‌توانند با مراجعه به سازمان نسبت به دریافت مجوز تاسیس اقدام نمایند. لذا بنظر می‌رسد عدم مشارکت بخش خصوصی و تامین مناسب و بموقع منابع مالی و وضعیت اقتصادی باعث گردیده تا هیچ‌گونه افزایش ظرفیت نسبت به سنوات گذشته وجود نداشته باشد.

شاخص سردخانه‌های شهرستان دامغان در مقایسه با استان

شاخص	واحد شاخص	شهرستان / استان	سال 1393	سال 1394	اختلاف مطلق حسابی	درصد / میزان تغییرات
ظرفیت سردخانه‌ها	تن	دامغان	2,500	2,500	0	0.00
ظرفیت سردخانه‌ها	تن	کل استان	41,430	41,430	0	0.00

مأخذ: سیمای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شهرستان‌های استان سمنان

شرکت‌های تعاونی

تعداد شرکت‌های تعاونی فعال ثبت شده در این شهرستان در سال 1391 معادل 138 شرکت تعاونی بوده، که در سال 1395 با افزایش 9 شرکت تعاونی به 147 واحد رسیده است. و از این حیث شهرستان شاهد افزایشی معادل 52/6 درصد نسبت به سال 1391 می‌باشد.

تعداد شرکت‌های تعاونی تولیدی صنعتی در سال 1395 برابر با 33 واحد، تعداد شرکت‌های تعاونی کشاورزی 53 واحد، تعداد شرکت‌های تعاونی کاریابی برابر با 2 واحد، و تعداد شرکت‌های تعاونی خدماتی 29 واحد بوده است. همچنین در سال 1395، تعداد 85 شرکت تعاونی در دست اجرای به ثبت رسیدن وجود داشته است.

تعداد کل اعضای شرکت‌های تعاونی در این شهرستان از 61958 نفر در سال 1391، با افزایش 20/0 درصدی، به 62083 نفر در سال 1395 افزایش پیدا کرده است.

تعداد شاغلین شرکت‌های تعاونی در این شهرستان در سال 1391 معادل 1059 نفر بوده، که در سال 1395، به 1111 نفر افزایش پیدا کرده است. تعداد شاغلین شرکت‌های تعاونی در سال 1395 نسبت به سال 1391 به میزان 4.91 درصد افزایش پیدا کرده است. تعداد انجمن‌های صنفی کارگری در این شهرستان از 1 واحد در سال 1391، به 2 واحد در سال 1395 افزایش پیدا کرده است. همچنین تعداد اعضای این انجمن‌ها نیز از 121 عضو در سال 1391 با 219 درصد افزایش به 386 نفر در سال 1395 رسیده است.

شرکت‌های تعاونی شهرستان دامغان

عنوان	واحد	1391	1392	1393	1394	1395	درصد افزایش سال 1395 به 1391
تعداد شرکت‌های تعاونی فعال ثبت شده	شرکت	138	143	145	146	147	6.52
تعداد شرکت‌های تعاونی تولیدی صنعتی	شرکت	31	33	33	33	33	6.45
تعداد شرکت‌های تعاونی کشاورزی	شرکت	52	52	52	53	53	1.92
تعدادشرکت‌های کاریابی	شرکت	1	1	2	2	2	100.00
تعداد شرکت‌های تعاونی خدماتی	شرکت	24	27	29	29	29	20.83
تعاونی‌های در دست اجرای به ثبت رسیدن	شرکت	35	48	56	77	85	142.86
تعداد اعضا شرکت‌های تعاونی	نفر	61958	62003	62060	62068	62083	0.20
تعداد شاغلین شرکت‌های تعاونی	نفر	1059	1085	1093	1101	1111	4.91
تعداد انجمن‌های صنفی کارگری	انجمن	1	1	1	2	2	100.00
تعداد اعضا انجمن‌های صنفی کارگری	عضو	121	134	158	354	386	219.01

مأخذ: اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان سمنان

درآمدهای مالیاتی

درآمدهای مالیاتی این شهرستان از 100 میلیارد ریال در سال 1391، با 95 درصد افزایش به 195 میلیارد ریال افزایش یافته است. مالیات محقق شده در سال 1395 معادل 102 درصد درآمدهای اختصاصی مصوب شهرستان بوده است.

سهم مالیات‌های وصولی مستقیم از 84/64 درصد درآمدهای مالیاتی شهرستان در سال 1392، به 09/65 درصد در سال 1395 افزایش یافته است. همچنین مالیات‌های وصولی غیرمستقیم از 16/35 درصد درآمدهای مالیاتی شهرستان در سال 1392، به 91/34 درصد در سال 1395 کاهش یافته است.

مالیات دریافتی از بخش خدمات و صنعت در سال 1395 نسبت به سال 1392، معادل 81/81 درصد افزایش، مالیات دریافتی بر ارزش افزوده 94 درصد افزایش، و مالیات دریافتی از مزد و حقوق بگیران 39/5 درصد کاهش داشته است.

درآمدهای مالیاتی شهرستان دامغان

عنوان	واحد	1391	1392	1393	1394	1395
درآمد مالیاتی محقق شده شهرستان	درصد	87	62	77	91	102
درآمد اختصاصی مصوب شهرستان(مستقیم وغیرمستقیم)	میلیارد ریال	115	161	161	142	191
درآمد مالیاتی	میلیارد ریال	100	100	124	129	195
مالیات مستقیم وصولی	میلیارد ریال	65	78	83	104	127
مالیات غیر مستقیم وصولی	میلیارد ریال	35	22	42	25	68
مالیات دریافتی از بخش خدمات وصنعت	میلیارد ریال	28	35	29	35	50
مالیات برارزش افزوده	میلیارد ریال	35	22	42	25	68
مالیات دریافتی از مزد و حقوق بگیران	میلیارد ریال	21	25	30	42	20

مأخذ: اداره کل امور مالیاتی استان سمنان

کشاورزی، منابع طبیعی و دامپروری

سطح اراضی زیرکشت محصولات سالانه آبی این شهرستان، در سال 1391 برابر 31861 هکتار بوده، که تا سال 1395 بدون تغییر باقی مانده است. این شهرستان فاقد اراضی دیم بوده است. مساحت اراضی کشاورزی تجهیز و نوسازی شده در این شهرستان در سال 1391 تا سال 1391 به ترتیب برابر با 194، 95، و 148، 52، و 33 هکتار می‌باشد.

در مجموع از سال 1393 تا سال 1395 معادل 5/60 هکتار ساماندهی مالکیت شده، و برای آن اسناد اراضی کشاورزی صادر شده است.

کل محصولات زراعی زراعی آبی در سال 1395 معادل 89104 تن بوده است، که نسبت به سال 1391، به میزان 73/29 درصد افزایش داشته است.

سطح زیرکشت باغات مثمر در سال 91 برابر 13225 هکتار و در سال 1395 برابر 16478 هکتار است، که افزایش 60/24 درصدی داشته است. میزان تولید محصولات باغی در سال 1395 نسبت به سال 1391، دارای رشد منفی 03/10 درصدی می‌باشد.

سطح زیرکشت محصولات گلخانه‌ای در سال 1395، معادل 5/1 هکتار بوده، و میزان محصولات گلخانه‌ای نیز در سال 1395 نسبت به سال 1391، به میزان 80/41 درصد کاهش نشان می‌دهد.

تعداد واحد دامی در سال 1391 برابر 348093 واحد دامی و در سال 1395 برابر 352739 واحد دامی است که رشد 33/1 درصدی داشته است.

میزان فرآورده‌های دامی در سال 1394 نسبت به سال 1391 به میزان 33/17 درصد افزایش داشته است.

میزان تولید گوشت قرمز در سال 1391 برابر 4458 تن بوده است، که در سال 1395 برابر 4617 تن است، که نسبت به سال 1391 رشد 57/3 درصدی داشته است. میزان تولید گوشت مرغ در سال 1395 نسبت به سال 1391 رشد 62/24 درصدی داشته، و میزان تولید تخم مرغ در سال 1395 نسبت به سال 1391، به میزان 44/2 درصد کاهش، تولید شیر 45/20 درصد افزایش، و تولید عسل دارای رشد 58/1 درصدی نسبت به سال 1391 بوده‌اند.

در سال 1395 تعداد گاوداری‌های پرواری 33، گاوداری‌های شیری 44، تعداد گوسفندداری 46، و تعداد مرغداری گوشتی 26 واحد بوده است.

ظرفیت مرغداری‌های پرورش مرغ گوشتی در سال 1395، برابر با 5/1112 هزار قطعه، و ظرفیت مرغداری‌های پرورش مرغ تخمگذار در سال 1395، برابر با سال 1391، به میزان 120 هزار قطعه بوده است.

تعداد استخرهای پرورش ماهی در سال 1395 در این شهرستان، 36 استخر، با مساحت 16/5 هکتار، و تولید 146 تن گوشت ماهی بوده است. تعداد بچه ماهی در سال 1394، معادل 100 هزار قطعه بوده، که نسبت به سال 1391، به میزان 50 درصد کاهش یافته است.

سطح زیر کشت محصولات عمده زراعی گندم در سال 1394 نسبت به سال قبل کاهش 07/26 درصدی داشته است همچنین سطح زیر کشت محصولات باغی پسته در سال 1394 نسبت به سال قبل رشد 47/6 درصدی داشته است. سطح زیر کشت محصول عمده زراعی جو در سال 1393 برابر 2214 هکتار و در سال 1394 برابر 2536 هکتار است که دارای رشد 54/14 درصدی بوده، و به همین ترتیب سطح زیر کشت محصول عمده باغی زردآلو دارای رشد 80/1 درصدی است. سطح زیر کشت محصول عمده زراعی یونجه در سال 1394 دارای رشد 21/38 درصدی، و سطح زیر کشت محصول عمده باغی انار در سال 1393 برابر 431 هکتار و در سال 1394 برابر 436 هکتار است که دارای رشد 16/1 درصدی است.

طول کانال‌های آبیاری در 1693 کیلومتر بوده، که 8/29 کیلومتر آن طی سال‌های 1391 تا 1395 بهسازی‌شده است. در طی همین دوره 5/4 کیلومتر از قنوات شهرستان احیاء و تجهیز شده است.

تعداد چاه‌های کشاورزی مجاز در شهرستان برابر با 743 حلقه چاه بوده، که 728 حلقه چاه از آن‌ها، برقدار شده است.

شاخص‌های بخش کشاورزی در شهرستان دامغان

عنوان	واحد	1391	1392	1393	1394	1395	درصد تغییرات سال 1395 به 1391
مساحت کل اراضی آبی	هکتار	31861	31861	31861	31861	31861	0.00
مساحت اراضی کشاورزی تجهیز و نوسازی شده	هکتار	194	95	148	52	33	-82.99
ساماندهی مالکیت و صدور اسناد اراضی کشاورزی	هکتار	0	0	38	12	10.5	-72.37
تولید محصولات زراعی (آبی)	تن	68686	76873	99573	94432	89104	29.73
مساحت باغات مثمر	هکتار	13225	14441	15146	15972	16478	24.60
میزان تولید باغات	تن	61743	48448	50901	54702	55549	-10.03
میزان تولید محصولات گلخانه‌ای	تن	451	451	624	632	262.5	-41.80
سطح زیر کشت محصولات گلخانه‌ای	هکتار	2.6	2.6	5.2	3.6	1.5	-42.31
تعداد واحد دامی	واحد دامی	348093	351427	354283	354573	352739	1.33
میزان ظرفیت مرغداری‌های پرورش مرغ گوشتی	هزار قطعه	984.3	992.3	1047.3	1112.5	1112.5	13.02
میزان ظرفیت مرغداری‌های پرورش مرغ تخم گذار	هزار قطعه	120	120	120	120	120	0.00
میزان تولید فرآورده‌های دامی	تن	34178.4	37431	40486	40101	42519	17.33
میزان تولید گوشت قرمز	تن	4458	4533	4576	4565	4617	3.57
میزان تولید گوشت مرغ	تن	2697	3375	4097	3325	3361	24.62
میزان تولید تخم مرغ	تن	78	53.9	53.8	53.8	76.1	-2.44
میزان تولید شیر	تن	26777	29295	31607	31938	32254	20.45
تولید عسل	تن	63.4	45.9	9.1	88.5	64.4	1.58
تعداد گاوداری پرواری	گاوداری	31	31	32	32	33	6.45
تعداد گاوداری شیری	گاوداری	41	42	43	43	44	7.32
تعداد گوسفندداری	گوسفند داری	36	39	45	46	46	27.78
تعداد مرغداری گوشتی	مرغداری	23	28	30	31	26	13.04
تعداد استخر پرورش ماهی	استخر	35	43	30	33	36	2.86
وسعت استخر‌های پرورش ماهی	هکتار	3.7245	3.3514	2.881	4.717	5.157	38.46
تولید گوشت ماهی	تن	105	128	143	130.5	146	39.05
بچه ماهی	هزار قطعه	200	250	250	100	0	-50.00
طول کانال‌های آبیاری	کیلو متر	1693	1693	1693	1693	1693	0.00
طول کانال‌های آبیاری بهسازی‌شده	کیلو متر	1.6	3.2	12.4	2.4	10.2	537.50
احیا و تجهیز قنوات	کیلو متر	0.5	0.6	1.9	0.9	0.6	20.00
تعداد چاه‌های کشاورزی مجاز	حلقه	743	743	743	743	743	0.00
تعداد چاه‌های کشاورزی مجاز برقدار شده	حلقه	728	728	728	728	728	0.00

مأخذ: اداره کل جهاد کشاورزی استان سمنان

نقشه پراکندگی زمین‌های زراعی و محدوده دشت‌ها در شهرستان دامغان

اراضی زراعی شهرستان عمدتا در محدوده مناطق شهری دامغان و امیریه بوده و سهم ناچیزی از ان در سایر نقاط نیمه شمالی شهرستان پراکنده شده است.

بیش از 90 درصد اراضی کشاورزی شهرستان دامغان در قسمت غرب میانی این شهرستان و در حاشیه مناطق شهری دامغان و امیریه واقع شده است. بخش اندکی از ان در قسمت شمالی شهرستان و در محدوده شهرهای دیباج و کلاته قرار گرفته است. بنابراین عمده فعالیت‌های زراعی در محدوده استقرار شهرها انجام میگیرد.

نقشه توزیع انواع واحدهای دامپروری و پرورش طیور صنعتی، زنبورداری، پرورش آبزیان و … در شهرستان دامغان

اکثریت مرغداری‌های شهرستان در حاشیه محور بزرگراهی شهرستان و حول و حوش شهر دامغان استقرار یافته است.

این شهرستان دارای 4 واحد کشت و صنعت می‌باشد که 3 تا از آن‌ها در اطراف شهر دامغان و 1 واحد نیز در غرب شهرستان و در محدوده روستای تویه دروار قرار گرفته است.

دامداری‌های این شهرستان نیز همانند دیگر فعالیت‌ها در مسیر محور مواصلاتی اصلی استان و در اطراف شهرهای دامغان و امیریه مستقر شده‌اند.

مراتع متراکم و نیمه‌متراکم این شهرستان در قسمت شمالی آن در مناطق کوهستانی واقع شده، و مراتع کم‌تراکم و در امتداد آن تا قسمت‌های میانی شهرستان امتداد یافته و مناسب برای فعالیت‌های دامداری و مرتعداری می‌باشد.

نقشه واحدهای اراضی در شهرستان دامغان

از دیدگاه ریخت زمین‌شناسی (ژئومورفولوژی)، استان سمنان و شهرستان دامغان از سه گستره نمایان کوهستانی، دشت و کویر شکل گرفته است. 66/16 درصد اراضی از تیپ کوه ها، 96/13 درصد تیپ تپه، 24/33 درصد تیپ فلاتها و تراس‌های فوقانی، 36/0 درصد تیپ دشت‌های دامنه‌ای، 37/5 درصد دشت های رسوبی، 20/0 درصد اراضی پست، 18/21 درصد دشت های سیلابی، 39/6 درصد تیپ واریزه‌های بادبزنی شکل سنگریزه‌دار، 70/0 درصد تیپ آبرفت‌های بادبزنی شکل سنگریزه‌دار، و 81/1 درصد اراضی مخلوط، و 13/0 درصد اراضی متفرقه می باشند.

نقشه طبقه‌بندی خاک در شهرستان دامغان

از کل مساحت این شهرستان 158570 هکتار مورد مطالعه خاکشناسی قرار گرفته است. وسعت اراضی درجه I معادل 11169 هکتار(04/7 درصد)، اراضی درجه II معادل 35936 هکتار(66/22 درصد)، اراضی درجه III معادل 78497 هکتار(5/49) درصد، اراضی درجه IV معادل 10894 هکتار(87/6 درصد)، اراضی درجه V معادل 17362 هکتار(95/10 درصد)، و اراضی درجه VI معادل 4712 هکتار(97/2) می باشد.

نقشه قلمرو دشت‌ها در شهرستان دامغان

بخش‌هایی از دشت‌های ترود معلمان، جندق، ساری دشت ناز، شاهرود، کویر دامغان، ملک آباد، گرمسار، گرمه جاجرم، و گرگان گنبد در این شهرستان واقع شده است. وسعت دشت‌های دامنه‌ای در این شهرستان 3296 هکتار، دشت‌های رسوبی 49422 هکتار، و دشت‌های سیلابی 194860 هکتار می‌باشد. همچنین وسعت اراضی پست در این شهرستان معادل 1870 هکتار است.

نقشه طبقه‌بندی قابلیت اراضی و اولویت استفاده از اراضی در شهرستان دامغان

در این شهرستان حدود 872416 هکتار معادل 33/62 درصد مساحت شهرستان مورد مطالعه قرار گرفته است. که پس از انجام عملیات اصلاحی تناسب بالقوه اراضی برای زراعت آبی 04/6 درصد، زراعت دیم 60/7 درصد، اراضی مرتع به 04/61 درصد و اراضی بایر و حفاظتی به 31/25 درصد توصیه می‌شود.

نقشه قلمروهای آبخیزداری و محدوده‌های فرسایش خاک و پیش‌روی شن‌های روان در شهرستان

از 920185 هکتار اراضی مطالعه شده شهرستان، فرسایش جزیی وجود نداشته، و 14/88 درصد فرسایش در کلاس II قرار می‌گیرد. در این شهرستان سهم فرسایش شدید از کلاس IV جزئی بوده و معادل 67/4 درصد محدوده‌های فرسایشی شهرستان می‌باشد. این وضعیت بیشتر به لحاظ داشتن عرصه های وسیع زراعی دارای کمترین فرسایش دارای کلاس IV فرسایش است.

سه منطقه شامل مناطق حسن آباد، معلمان و چاه جم هستند که حدود 113548 هکتار می‌باشد. از این عرصه 41382 هکتار معادل 44/36 درصد در منطقه برداشت است، که حدود 9737 معادل 5/53 درصد با شدت زیاد (O 1)، و 31645 معادل 50/46 درصد با شدت کم (O 3) می باشد. مساحت منطقه رسوب گذاری برابر 13156 است که 95/14 درصد با شدت فعال و 80/9 درصد نیمه فعال (S 2) و 24/75 درصد هم کم فعال می باشد.

منابع طبیعی

سطح جنگل‌ها در شهرستان دامغان 108742 هکتار که 65/23 درصد از کل جنگل‌های استان را شامل می‌شود که میزان این جنگل‌ها در سال 95 نسبت به 91 تغییری نداشته است. از شهرستان دامغان 30/71 درصد را جنگل‌های ارس، 73/22 درصد را جنگل‌های بیابانی و 97/5 درصد را جنگل‌های پهن‌برگ هیرکانی تشکیل می‌دهند. فقط 96/0 درصد از جنگل های استان را جنگل‌های طبیعی انبوه، 86/72 درصد را جنگل‌های طبیعی نیمه انبوه و پراکنده، و 18/16 درصد را جنگل‌های دست کاشت تشکیل می دهد. بخش زیادی از عرصه‌های شهرستان فاقد پوشش گیاهی و توان بیولوژیک بوده که تحت عنوان اراضی بیابانی محسوب می‌شود و سطح بیابان در شهرستان دامغان 672364 هکتار می‌باشد که 75/12 درصد از کل بیابان‌های استان را شامل می‌شود. کل مراتع شهرستان در سال‌های 1391 تا 1395 معادل 543342 هکتار (52/14 درصد از کل استان) می‌باشد که از این میزان 53/66 درصد آن را مراتع ضعیف و فقیر دارای تراکم کم، 93/30 درصد را مراتع متوسط و 54/2 درصد را مراتع متراکم تشکیل می‌دهد. میزان تولید علوفه (خشک) مراتع در شهرستان دامغان به میزان 31516 تن که 65/15 درصد از کل علوفه تولید شده استان را شامل می‌شود. سطح حوزه آبخیز (به جز مناطق کویری و بیابانی) 867,431 هکتار که 69/15 درصد از کل سطح حوزه آبخیز استان را دارا می‌باشد. که از این میزان 129231 هکتار(90/14 درصد) مربوط به حوزه آبخیز سد‌ها و 738200 هکتار(810/85 درصد) مربوط به حوزه آبخیز فاقد سد می‌باشد. 55/12 درصد از مراتع قشلاقی و 97/21 درصد از مراتع ییلاقی کل استان در شهرستان دامغان قرار دارد.

شاخص‌های منابع طبیعی در شهرستان دامغان

شاخص	واحد شاخص	1391	1392	1393	1394	1395
سطح مراتع قشلاق	هزار هکتار	371071	371071	371071	371071	371071
سطح مراتع ییلاق	هزار هکتار	172271	172271	172271	172271	172271
وسعت جنگل‌های طبیعی انبوه	هکتار	1047	1047	1047	1047	1047
وسعت جنگل‌های طبیعی نیمه انبوه و پراکنده	هکتار	79226	79226	79226	79226	79226
وسعت جنگل‌های دست کاشت	هکتار	28470	28470	28470	28470	28470
وسعت کل مراتع	هکتار	543342	543342	543342	543342	543342
سطح مراتع متراکم	هکتار	13784	13784	13784	13784	13784
میزان تولید علوفه (خشک) مراتع	کیلوگرم	31516680	31516680	31516680	31516680	31516680
سطح بیابان و کویر	هکتار	672364	672364	672364	672364	672364
سطح حوزه آبخیز به جز مناطق کویری و بیابانی	هکتار	867431	867431	867431	867431	867431

مأخذ: اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان

نقشه پوشش گیاهی شهرستان دامغان

محیط زیست

هرچند از مناطق چهارگانه سازمان عرصه‌ای در این شهرستان قرار ندارد و لیکن دو منطقه شکار ممنوع طالو- شیربند و سفید کوه آرسک از جمله مهمترین زیستگاه‌های طبیعی این شهرستان می‌باشند. و همچنین زیستگاه‌های دیگر از جمله مناطق کوهستانی دیباج، بادله کوه، پنج کوه و مناطق دشتی این شهرستان این شهرستان را در زمره مناطق با قابلیت‌های زیستگاهی بالا قرار داده است.

یکی دیگر از عرصه‌های طبیعی این شهرستان کویر حاج علیقلی بوده که جزء ساختارهای زمینی موردی کم‌نظیر در سطح استان است.

از جمله حیات وحش بارز منطقه می‌توان به علف خوران بزرگ جثه ازجمله بز وحشی(پاژن)، گوسفند وحشی، جبیر و آهو اشاره نمود و گوشتخورانی از جمله پلنگ، گرگ، کفتار، کاراکال، سیاه گوش، گربه پالاس و یوزپلنگ و پرندگانی از جمله زاغ بور، عقاب طلایی، شاهین، عقاب سیاه از جمله ذخایر ژنتیکی این شهرستان می‌باشد.

مساحت مناطق تحت مدیریت محیط زیست شهرستان دامغان در سال 1394 همانند سال قبل 1491 هکتار می‌باشد، همچنین وسعت 138063 هکتار جز مناطق شکار ممنوع می‌باشد. تعداد کل انواع پروانه شکار و صید صادر شده در شهرستان 397 برگ در سال 1395 می‌باشد. تعداد 15 متخلف دستگیر شده با پرونده تنظیمی به مراجع قضایی معرفی شده اند.

در سال 1395 تعداد بازدید از واحدهای آلوده کننده محیط زیست 36 مورد بوده که نسبت به سال 1391 از حیث تعداد 36 مورد (100 درصد) کاهش داشته است. که کل این تعداد منجر به صدور اخطارهای زیست محیطی به واحدهای آلوده کننده شده، که نسبت سال قبل 21 مورد (140 درصد) افزایش داشته و در ادامه هیچ واحدی در شهرستان دامغان به دلیل آلایندگی تعطیل نشده است. تعداد واحدهای بالقوه آلاینده در شهرستان دامغان نیز در سال 95 همانند سال‌های قبل 10 واحد می‌باشد. این شهرستان بیشترین میزان مناطق شکار ممنوع(25/49 درصد از کل مناطق شکار ممنوع استان) را به خود اختصاص داده است. که علت اصلی آن هم وجود دو منطقه شکار ممنوع طالو- شیربند 52000 هکتار و سفید کوه آرسک 66000 هکتار می‌باشد.

در این شهرستان 2 پاسگاه محیط بانی وجود داشته، و 1 درصد از مساحت اراضی تحت مدیریت در این شهرستان واقع شده است

شهرک صنعتی دامغان با 563 هکتار و 70 واحد صنعتی می‌باشد. ناحیه صنعتی صیدآباد با مساحت 20 هکتار و 3 واحد صنعتی می‌باشد. ناحیه صنعتی دیباج دارای مساحت 30 هکتار و ناحیه صنعتی ابرسیج دارای مساحت 10 هکتار می‌باشد. میزان پسماند این شهرستان حدود 21167 تن در سال می‌باشد.

شاخص نسبت فاضلاب بازیافت شده به‌ کل فاضلاب صنعتی در این شهرستان برابر با 90 درصد بوده، و نسبت واحدهای صنعتی با استانداردهای زیست‌محیطی به‌کل واحدهای صنعتی برابر با 85 درصد می‌باشد.

شاخص‌های زیست‌محیطی شهرستان دامغان

عنوان	واحد	1391	1392	1393	1394	1395	درصد تغییرات 95 به 91
وسعت مناطق حفاظت شده	هکتار	1491	1491	1491	1491	1491	0.00
وسعت مناطق شکار ممنوع	هکتار	143139	143139	143139	143139	143139	0.00
تعداد بازدید از واحدهای آلوده کننده محیط زیست	مورد	72	60	48	15	36	-50.00
صدور اخطارهای زیست محیطی به واحدهای آلوده کننده	مورد	72	60	48	15	36	-50.00
تعداد واحدهای بالقوه آلاینده	واحد	10	10	10	10	10	0.00
تعداد واحدهای تعطیل به دلیل آلایندگی	واحد	0	2	0	0	0
مناطق حفاظت شده (محیط زیست)	منطقه	1	1	1	1	1	0.00
سطح مناطق امن	هکتار	1491	1491	1491	1491	1491	0.00
وسعت مناطق چهارگانه تحت کنترل و حفاظت	هکتار	1491	1491	1491	1491	1491	0.00
تعداد پاسگاههای محیط بانی	پاسگاه	2	2	2	2	2	0.00
شاخص نسبت فاضلاب بازیافت شده به‌ کل فاضلاب صنعتی	درصد	90	90	90	90	90	0.00
نسبت واحدهای صنعتی با استانداردهای زیست‌محیطی به‌کل واحدهای صنعتی	درصد	85	85	85	85	85	0.00
نسبت مناطق تحت پوشش و مدیریت مناطق محیط‌زیست به کل وسعت استان	درصد	1%	1%	1%	1%	1%	0.00
تعداد پروانه‌های صادره شکار و صید	تعداد				263	397
تعداد متخلفین دستگیرشده با پرونده تنظیمی	پرونده	18	29	20	11	15	-16.67
تعداد مناطق حفاظت شده	منطقه	1	1	1	1	1	0.00

مأخذ: اداره کل حفاظت محیط زیست استان سمنان

نقشه منطقه‌های تحت مدیریت زیست‌محیطی شهرستان دامغان

امور عشایر

در سال 1395 تعداد 408 خانوار عشایری در شهرستان دامغان وجود داشته است. در همین سال برای 159 خانوار عشایری تامین آب شده است.

طول راه‌های عشایری در شهرستان در سال 1391 به میزان 780 کیلومتر بوده که تا سال 1395 تغییری نداشته است.

همچنین سوخت‌رسانی به عشایر در شهرستان دامغان در سال 1394 برابر با 234 خانوار، و در سال 1395 برای 238 خانوار انجام گرفته است.

تعداد دام عشایر در شهرستان دامغان در سال 1395 به میزان 135 هزار رأس بوده، که نسبت به سال 1391 تغییر نیافته است.

سطح مراتع قشلاقی در شهرستان دامغان در سال 1395 به میزان 362 هزار هکتار، و سطح مراتع ییلاقی معادل 182 هزار هکتار بوده است.

شاخص‌های امور عشایری در شهرستان دامغان

شرح	واحد	1391	1392	1393	1394	1395
تامین آب مناطق عشایری	خانوار	147	150	153	156	159
تعمیر، مرمت و نگهداری راه‌های عشایری	کیلومتر	358	365	372	380	388
سوخت رسانی به عشایر	خانوار	224	227	231	234	238
تعداد دام عشایر	هزار رأس	135	135	135	135	135
تعداد خانوار عشایر	خانوار	408	408	408	408	408
سطح مراتع قشلاق	هزار هکتار	362	362	362	362	362
سطح مراتع ییلاق	هزار هکتار	182	182	182	182	182
طول راه‌های عشایری	کیلومتر	780	780	780	780	780

مأخذ: سازمان امور عشایری استان سمنان