گنبد زنگوله

گنبد زنگوله مربوط به سده هفتم هجری قمری است و در تاریخ ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ با شماره ثبت ۶۵۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این ساختمان مستطیل‌شکل که در میان مردم با نام «گنبد زنگوله» (گنبه زنگوله) شناخته می‌شود، از بیرون دارای ابعاد ۱۴/۶۰ در ۱۸/۱۲ متر و از داخل دارای ابعاد ۱۰/۴۰ در ۱۰/۴۰ متر است. ارتفاع دیوارهای بنا حدود ۶ متر است. در چهار گوشه ساختمان، چهار طاق‌نما قرار دارد که هر یک دارای دری به خارج بوده‌اند. در دو طرف درِ جنوبی نیز دو اتاق کوچک وجود داشته که امروزه ویران شده‌اند. در حال حاضر از گنبد بنا اثری باقی نمانده است. این بنا دارای طاق‌نماهایی با تزیینات مقرنس است.

درباره شخص مدفون در این بنا دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. برخی او را یکی از سرداران یعقوب لیث صفاری به نام «زنگارود» می‌دانند و نام «زنگوله» را برگرفته از تغییر همین نام می‌دانند. گروهی دیگر نیز این بنا را آرامگاه شاعر بزرگ مسمط‌سرای ایران، منوچهری دامغانی، می‌دانند. امید است در آینده کاوش‌ها و مطالعات گسترده بتواند پاسخ روشنی به پرسش‌های متعدد پژوهشگران و اهالی منطقه بدهد.

این بنا در جنوب‌غربی شهر دامغان و در پارک شهید ملایی قرار دارد.