میرزا محمدخان فرزند امیرخان سردار و معروف به سپهسالار اعظم است. وی در سال 1268 قمری سمت کشیکچیباشی داشت و به حکومت سمنان و دامغان منصوب شد. در 1271 با سی هزار سپاهی برای حمایت از روسها در جنگ کریمه عازم سرحدات کرمانشاه شد. میرزا محمدخان در سال 1275 از سوی ناصرالدین شاه ملقب به سپهسالار گردید. و به وزارت جنگ منصوب شد. وی در سال 1276 به عضویت شورای دولت درآمد. در سال 1280 برای تنبیه و تدبیر ترکمنها به گرگان رفت و پس از پیروزی بر آنها ملقب به سپهسالار اعظم شد.
در سال 1281 به سمت ریاست مجلس وزرا رسید و در 1283 به علت نپذیرفتن برخی از وزرا، از صدراعظمی معزول گردید.
وی پس از عزل از صدراعظمی به تصدی جنگ رسید و علاوه بر آن اداره امور خراسان، سیستان، استرآباد، شاهرود، بسطام، دماوند و… را به عهده گرفت. او در 17 صفر 1284 درگذشت و شایع شد که ناصرالدین شاه به واسطۀ خوراندن قهوه قجری سمّی او را مسموم کرده است.
وی مردی متدین و جدی بود. میرزامحمدخان آثار خیریه بسیاری از خود به یادگار گذاشته است. از جمله: بنای زیرزمینی مسجد جامع دامغان، مدرسه سپهسالار تهران و رواق دارالسیاره آستانه رضوی در مشهد.
